Wyniki badań wirusologicznych z okresu epidemii polio z porażeniami

Jak przedstawiono na stronie Ostre porażenia wiotkie kontra polio i inne nazwy nie tylko wirus polio, lecz także inne wirusy i inne czynniki mogą wywołać paraliż. Bez odpowiednich badań wirusologicznych przypadek paraliżu może być błędnie zdiagnozowany i przypisany wirusowi polio, a w konsekwencji zarejestrowany w danych epidemiologicznych jako polio z porażeniem. Obecnie istnieją odpowiednie procedury i infrastruktura na całym świecie, które umożliwiają monitorowanie zachorowań na ostre porażenia wiotkie i szybką weryfikacje ich przyczyn. Dzięki temu programowi wiemy też o utrzymującej się wielkiej i cichej epidemii porażeń wiotkich u dzieci mimo zaawansowanego programu eradykacji wirusa polio. Bardzo ciekawym zagadnieniem są wyniki badań wirusologicznych przeprowadzanych w okresie epidemii infekcji polio z porażeniami, czyli w latach 50. XX wieku.

Przedstawione poniżej publikacje z wynikami takich badań przeprowadzonych w Polsce i USA pokazują, że:

  • W Polsce odsetek pozytywnych izolacji wirusa polio od osób dotkniętych porażeniami wynosił 77% (badania próbek przeprowadzono przed 1958 r.).
  • USA odsetek pozytywnych izolacji wirusa polio od osób dotkniętych porażeniami wynosił od 58 – 78% (badania wykonane w latach 1957 – 1961).

Wyniki badań wirusologicznych w Polsce

  • Najważniejszym źródłem danych o wynikach badań wirusologicznych jest komentarz prof. Przesmyckiego wygłoszony podczas 4. Międzynarodowego Kongresu o Poliomyelitis w 1957 r. w ramach dyskusji panelowej o metodach i precyzji wirusologicznych badań. W komentarzu tym podsumowano wyniki weryfikacji obecności wirusa polio w kale osób leczonych na terenie Polski i podejrzanych o poliomyelitis z paraliżem lub bez paraliżu. Wynik pozytywny izolacji wirusa uzyskano w 77,2% przypadków zachorowań z paraliżem i 29,9% przypadków zachorowań bez paraliżu (dane zebrano najprawdopodobniej przed rozpoczęciem szczepień przeciwko polio):

BadLab PL1

BadLab PL2

Źródło: Dyskusja panelowa „Problems with viral diagnostic laboratory with respect to poliomyelitis” podczas 4. Międzynarodowego Kongresu o Poliomyelitis w 1957 r., (streszczenie Fourth International Congress on Poliomyelitis, BMJ 1957)

  • Warto wiedzieć, że badania wirusologiczne wprowadzono na szeroką skalę w Polsce dopiero w latach 1959-1960, czyli od czasu wprowadzenia szczepień żywą szczepionką.

 

Wyniki badań wirusologicznych w USA

Ponadto wiele przypadków kwalifikowanych jako polio z paraliżem poddawano dodatkowo laboratoryjnej weryfikacji na obecność wirusa polio. Każdy przypadek bez wykrycia obecności wirusa polio eliminowany był z ostatecznych statystyk polio. Przypadki bez weryfikacji nadal rejestrowano jako polio z paraliżem. Naukowcy i diagnostycy raportowali wskaźniki od ok. 60% do ok. 80% wykrywania obecności wirusa polio u osób z klinicznym obrazem odpowiadającym polio z paraliżem:

  • Dr. Lennette „obecność wirusa polio można było stwierdzić w 58% przypadków poliopodobnego paraliżu” (dane zebrano po rozpoczęciu szczepień przeciwko polio):

BadLab US1

Źródło: Dyskusja panelowa „Problems with viral diagnostic laboratory with respect to poliomyelitis” podczas 4. Międzynarodowego Kongresu o Poliomyelitis w 1957 r., (streszczenie Fourth International Congress on Poliomyelitis, BMJ 1957)

  • Epidemia poliomyelitis z 1958 roku w stanie Michigan, 1060 próbek kału od 869 pacjentów poddano weryfikacji laboratoryjnej – wirus polio wyizolowano w 72% przypadków zachorowań z paraliżem, w 13% przypadkach zachorowań bez paraliżu (dane zebrano po rozpoczęciu szczepień przeciwko polio):

BadLab US2

Źródło: Laboratory data on the Detroit poliomyelitis epidemic-1958, JAMA 1960

  • Dane epidemiologiczne z USA z lat 1958 – 1961, pozytywna izolacja wirusa polio:  76 – 77% wśród przypadków neuroinfekcji z trwałym paraliżem, 45 – 60% przypadków zachorowań z krótkotrwałym paraliżem, 30 – 50% przypadków bez paraliżu (dane zebrano po rozpoczęciu szczepień przeciwko polio):

BadLab US3

Źródło: Surveillance of poliomyelitis in the United States, 1958-61, Public Health Rep. 1962

Epidemia polio z paraliżem czy epidemia neuroinfekcji wywołanych różnymi wirusami?

Dane o odsetkach pozytywnych badań wirusologicznych należy traktować jedynie orientacyjnie. Bez wątpienia jednak wysoki odsetek negatywnych badań wirusologicznych (u chorych z przebiegiem wirusowych infekcji bez paraliżu i z paraliżem) wskazuje na równoległą epidemię wirusowych neuroinfekcji u dzieci bez udziału wirusa polio. Pamiętajmy, że paraliż był najbardziej „znanym”, ale nie jedynym powikłaniem neuroinfekcji wirusowych, inne to zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych czy też zapalenia wielonerwowe. Dobrze udokumentowane obserwacje z polskich szpitali i doniesienia epidemiologiczne potwierdzają, że w latach 50. i 60. XX wieku w Polsce (i najprawdopodobniej w innych krajach) miała miejsce epidemia różnorodnych wirusowych neuroinfekcji u dzieci, a nie tylko neuroinfekcji wywołanych wirusem polio – zob. Epidemia polio z porażeniami i epidemia innych neuroinfekcji w XX wieku.

%d blogerów lubi to: