Ostre porażenia wiotkie kontra polio i inne nazwy

Ostre porażenia wiotkie? Kto zna to pojęcie?

Zacznijmy od tego, że wirus polio jest jedną z wielu możliwych przyczyn paraliżu zaliczanego do kategorii medycznej ostre porażenie wiotkie (polski skrót to OPW, angielski skrót to AFP od acute flaccid paralysis), co zostało opisane w Przeglądzie Epidemiologicznym:

Polio lub poliomyelitis zwane było również, zwłaszcza w ubiegłych latach nagminnym porażeniem dziecięcym, zapaleniem przednich rogów rdzenia kręgowego, chorobą Heinego i Medina. Jest ostrą, wirusową chorobą zakaźną przebiegającą z objawami ostrych porażeń wiotkich, wywołaną przez wirusy polio typu serologicznego 1 lub typu 2 lub typu 3 należące do enterowirusów. Zachorowania z objawami ostrego porażenia wiotkiego zwane w skrócie AFP mogą być spowodowane również przez inne czynniki zakaźne jak np.: enterowirusy Coxsackie lub ECHO, a także czynniki niezakaźne. Objawy te występować mogą w przebiegu wielonerwowych zapaleń z zespołem Guillain-Barre włącznie, poprzecznego zapalenia rdzenia, porażeń pourazowych itp. Zachorowania z objawami ostrych porażeń wiotkich osób w wieku do 15 łat wymagają szczególnie dokładnego rozpoznania i różnicowania klinicznego i wirusologicznego z zachorowaniami na poliomyelitis i VAPP (VAPP = paraliź wywołany szczepionką polio). Wykorzystywane są one – z wyjątkiem porażenia nerwu twarzowego – w systemie monitorującym eliminację/eradykację polio. Występują z zapadalnością zbliżoną w różnych krajach do 1 na 100 000 dzieci i młodzieży do lat 15.

Źródło: CHOROBA HEINEGO I MEDINA – PORAŻENIE DZIECIĘCE – POLIOMYELITIS – POLIO. ROZKWIT I AGONIA CHOROBY W DWUDZIESTYM WIEKU, Przegląd Epidemiologiczny 2002

Pełna lista czynników zakaźnych wywołujących ostre porażenia wiotkie o klinicznym przebiegu i charakterystyce jak poliomyelitis zawiera wiele wirusów (zob. Differential Diagnosis of Acute Flaccid Paralysis and Its Role in Poliomyelitis Surveillance), które mogą wywołać paraliżu. Lista takich wirusów jest ciągle poszerzana, co pokazują badania z 2008 roku na przypadkach sparaliżowanych dzieci z południowej Azji, u których jako przyczynę uważa się nowo zidentyfikowany podtyp pikarnawirusów, nazwany „Cosavirus” (zob. A highly prevalent and genetically diversified Picornaviridae genus in South Asian children).

Odróżnienie poliomyelitis od innych przyczyn OPW jest kluczowe tak dla zrozumienia historii infekcji polio z porażeniami, jak i dzisiejszej sytuacji epidemiologicznej ostrych porażeń wiotkich. Historyczne spojrzenie na różnorodność nazewnictwa i kryteriów rejestracji danego przypadku jako poliomylitis pokazuje, że:

  • Przypadki zdiagnozowane wg starego nazewnictwa jako choroba Heinego-Medina, nagiminne porażenie dziecięce, paraliż dziecięcy przeklasyfikowane zostały w dzisiejszej literaturze jako „poliomyelitis”, mimo, że przyczyną paraliżu nie musiał być czynnik zakaźny, a tym bardziej wirus polio. Konsekwencją jest nie tylko wprowadzenie mętliku w głowach przeciętnego człowieka, który każde porażenie nazywa „polio”, ale też zawyżenie danych epidemiologicznych związanych z porażeniami wywołanymi wirusem polio.
  • W okresie braku wiedzy o innych możliwych przyczynach wirusowych infekcji kończących się porażeniem wszystkie takie infekcje klasyfikowano jako „polio”
  • Wraz z poznawaniem innych niż polio wirusów wywołujących porażenie, rozpowszechnieniem badań wirusologicznych rozróżniających poszczególne wirusy i wprowadzeniem nadrzędnej kategorii OPW dla wszystkich możliwych przyczyn porażen wiotkich automatycznie spadła ilość przypadków diagnozowanych i rejestrowanych przed tymi wydarzeniami jako „polio”.
  • Ponadto od 1997 roku „wyprowadzono” z definicji poliomyelitis przypadki porażeń wywołanych szczepionkowym wirusem

„Do końca 1996 roku jako poliomyelitis uważane były zachorowania z objawami ostrych porażeń wiotkich, których głównym objawem było porażenie lub osłabienie mięśni szkieletowych, spowodowane przez dzikie szczepy wirusa polio a także przez szczepy wywodzące się ze szczepionkowych szczepów atenuowanych. Od 1 stycznia 1997 roku, zgodnie z zaleceniem ŚOZ nastąpiła zmiana definicji. Obecnie za zachorowanie na poliomyelitis uznaje się zachorowania z klinicznymi objawami ostrych porażeń wiotkich potwierdzone laboratoryjnie izolacją z kału chorego szczepu dzikiego wirusa polio. Natomiast zachorowania przebiegające z objawami ostrych porażeń wiotkich spowodowane przez szczepy wirusa polio wywodzące się ze szczepionkowych szczepów atenuowanych określa się jako zachorowania na poliomyelitis towarzyszące szczepieniu, w skrócie – od nazwy w języku angielskim – VAPP.”

Źródło: CHOROBA HEINEGO I MEDINA – PORAŻENIE DZIECIĘCE – POLIOMYELITIS – POLIO. ROZKWIT I AGONIA CHOROBY W DWUDZIESTYM WIEKU, Przegląd Epidemiologiczny 2002

Szczegóły i źródła opisujące ewolucję systemu rejestracji infekcji i neuroinfekcji jak polio przedstawiono w opracowaniu Ewolucja kryteriów rozpoznawania i rejestrowania infekcji lub neuroinfekcji jako polio. Najbardziej jaskrawym przypadkiem kreatywnej księgowości na niekorzyść wirusa polio jest „zdiagnozowanie” jako „polio” nieregularnego wyglądu prawej kończyny dolnej kapłana egipskiego uwiecznionego na poniższej rycinie:

Źródło: History of polio, Global Polio Eradication Initiative

Przy założeniu, że rycina przedstawia sparaliżowaną kończynę prawidłowy jej opis powinien uwzględniać mnogość możliwych przyczyn zdeformowanej kończyny kapłana, w tym wiele wirusów neurotropowych wywołujących ostre porażenia wiotkie, ale wszystkie teksty wymieniają ten przypadek jako „polio”, np.:

Historia poliomyelitis liczy tysiące lat, a najstarszym śladem zmian klinicznych, charakterystycznych dla tej choroby jest staro egipski rysunek przedstawiający kapłana składającego ofiarę bogini Astarte. Kapłan jest wsparty na kuli, gdyż jego prawa noga dotknięta zanikiem mięśni, jest znacznie skrócona. Jest to prawdopodobnie pierwszy dokument zmian klinicznych typowych dla porażennej postaci poliomyelitis datowany na około 1500 lat p.n.e.”

Źródło: CHOROBA HEINEGO I MEDINA – PORAŻENIE DZIECIĘCE – POLIOMYELITIS – POLIO. ROZKWIT I AGONIA CHOROBY W DWUDZIESTYM WIEKU, Przegląd Epidemiologiczny 2002

%d blogerów lubi to: