Ewolucja kryteriów rozpoznawania i rejestrowania infekcji lub neuroinfekcji jako polio

Z publikacji przedstawionych na stronie Epidemia polio z porażeniami i epidemia innych neuroinfekcji w XX wieku jednoznacznie wynika, że w latach 50. i 60. XX wieku w Polsce (i najprawdopodobniej w innych krajach) miała miejsce epidemia różnorodnych wirusowych neuroinfekcji u dzieci, a nie tylko neuroinfekcji wywołanych wirusem polio. Która infekcja/neuroinfekcja wywołana została wirusem polio mogły rozstrzygnąć jedynie badania wirusologiczne, które upowszechniono dopiero w drugiej połowie lat 50. w USA i pod koniec lat 50. w Polsce. Wyniki badań wykonanych wśród przypadków z paraliżem w tych krajach (50-78% USA i  78% Polska) zaprezentowano na stronie Wyniki badań wirusologicznych z okresu epidemii polio z porażeniami.

Powyższe fakty należy uwzględnić w analizie epidemiologii zachorowań rejestrowanych jako polio, ponieważ oficjalne dane o zapadalności są we wszystkich okresach bez powszechnego stosowania badań wirusologicznych ZAWYŻONE na „niekorzyść” wirusa polio. Skala tego ZAWYŻENIA jest trudna do oszacowania, ponieważ bez badań wirusologicznych jedynym kryterium klasyfikowania infekcji lub neuroinfekcji jako polio była ocena kliniczna i wywiad o kontakcie z innym zachorowaniem diagnozowanym też na podstawie oceny klinicznej. W konsekwencji porównywanie danych zachorowań na przestrzeni lat 50. bez uwzględnienia zmian kryteriów diagnostyki i rejestracji przypadków jako polio może prowadzić do błędnych konkluzji.

Ewolucja kryteriów rozpoznawania polio – przed 1955

W okresie bez badań wirusologicznych we wszystkich krajach na świecie przy diagnostyce i rejestracji przypadków neuroinfekcji stosowano wytyczne WHO, które definiowały jak odróżnić różne typy zachorowań wywołanych przypuszczalnie wirusem polio – infekcję lub neuroinfekcję polio bez porażenia, neuroinfekcję polio z porażeniem rdzeniowym lub z porażeniem opuszkowym – od innych jednostek chorobowych. Rozróżnienia dokonywano przy pomocy historii przypadku, obrazu klinicznego i badania płynu mózgowo-rdzeniowego:

  • Klasyfikacja i rejestracja infekcji lub neuroinfekcji wirusowej jako polio bez paraliżu przebiegała na postawie takich wytycznych:

„Poliomyelitis bez porażeń – choroba charakteryzująca się gorączką, bólem głowy, wymiotami, bólem gardła, sztywnością karku i pleców, bólem w plecach, karku lub kończynach, przeczulicą; możliwe są zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym. Diagnoza może być potwierdzona wywiadem epidemiologicznym, np. znanym kontaktem z osobą, u której wystąpiło polio z paraliżem lub zamieszkanie w rejonie epidemicznym”

Źródło: Public-health measures in the control of poliomyelitis”, Monogr Ser World Health Organ. 1955

  • Klasyfikacja i rejestracja przypadków neuroinfekcji z paraliżem jako polio / poliomyelitis z paraliżem przebiegała na podstawie następujących wytycznych:

„Polio z paraliżem rdzeniowym – symptomy infekcji wirusem polio [czyli typowe symptomy infekcji wirusowej] wraz z częściowym lub kompletnym porażeniem jednej lub więcej grup mięśni, stwierdzonych podczas dwóch badań w odstępie przynajmniej 24 godzin”

„Polio z paraliżem opuszkowym  – symptomy infekcji wirusem polio [czyli typowe symptomy infekcji wirusowej] wraz z paraliżem nerwów czaszkowych i / lub ośrodka oddechowego.

Źródło: Public-health measures in the control of poliomyelitis”, Monogr Ser World Health Organ. 1955

Równolegle ze wzrostem liczby przypadków klasyfikowanych jako polio świat nauki identyfikował coraz więcej jednostek chorobowych o poliopodobnych symptomach (klasyfikowane obecnie jako ostre porażenia wiotkie) i coraz więcej wirusów innych niż wirus polio wywołujących poliopodobne symptomy. Możliwe błędne diagnozy były przedmiotem wykładu podczas Trzeciej Konferencji Poliomyelitis w 1954 roku „Differential diagnosis of poliomyelitis in the acute stage” dr A. J. Rhodes’a. Jednostki chorobowe przypominające klinicznie polio:

  • Poliomyelitis bez paraliżu  – możliwe pomyłki ze sztywnością karku w przebiegu ostrego zapalenia gardła, zapalenia szyjnych węzłów chłonnych, bólów mięśni, gruźliczym zapaleniem mózgu, meningokokowym zapaleniem mózgu i innymi bakteryjnymi zakażeniami, leptospirozami, infekcjami wirusowymi niewywołanymi wirusem polio.

  • Poliomyelitis z paraliżem rdzeniowym – zespół GBS, porażenia pourazowe, szkorbut, artretyzm, zapalenie szpiku (osteomyelitis), zapalenie węzłów chłonnych, gorączka reumatyczna, choroby o podobnych objawach, ale innej, niewyjaśnionej etiologii

  • Poliomyelitis z paraliżem opuszkowym – inne choroby gardła i układu oddechowego, różne formy zapalenia mózgu

Lista wirusów wywołujących poliopodobne symptomy (bez paraliżu jak i z paraliżem):

Herpes simplex, zoster, Coxackie, Echo, West Nile, tick borne, i inne

Ewolucja kryteriów rozpoznawania polio – rok 1954

W tym samym roku – 1954 – przeprowadzono w USA badanie kliniczne inaktywowanej szczepionki Salka (więcej w opracowaniu Badania inakatywowanej szczepionki Salka – Francis Trial z 1954 r), podczas którego na obszarze gdzie testowano szczepionkę zaostrzono kryteria diagnostyczne i rejestracyjne, aby uniknąć błędnych diagnoz i uzyskać wiarygodność danych przy ocenianiu skuteczności szczepionki.  Protokół badania przewidywał:

  • Przypadki paraliżu oceniał powtórnie wykwalifikowany personel.
  • Nowe procedury diagnostyczne przewidywały dwa udokumentowane badania: pierwsze 10 – 20 dni, a drugie 50 – 70 dni od wystąpienia paraliżu, przy braku trwałego paraliżu > 60 dni przypadek rejestrowano jako „polio bez paraliżu” –  co samo w sobie redukowało ilość zarejestrowanych zachorowań z paraliżem.

    Epidemiologia USA statyst artefakt3Źródło: Panel dyskusyjny z 1959 r. – The Present Status of Polio Vaccines

  • Większość przypadków paraliżu poddawano dodatkowo weryfikacji laboratoryjnej na obecność wirusa polio.

Doświadczenia z Francis Trial i naukowa debata z 1954 roku były podstawą do oficjalnego ujednolicenia i upowszechnienia bardziej rygorystycznych kryteriów kwalifikowania przypadków neuroinfekcji z paraliżem jako polio z paraliżem w USA od następnego roku. Zmiany miały duży wpływ na dane epidemiologiczne zachorowań rejestrowanych jako „polio” nawet bez zmian w faktycznej zapadalności na choroby wywołane wirusem polio.

Ewolucja kryteriów rozpoznawania polio – po 1955

Rejestracja zachorowania z paraliżem wymaga 60 dniowego trwałego paraliżu w USA, a w następnych latach też w innych krajach.

Ewolucja kryteriów rozpoznawania polio – po 1997

  • Ponadto od 1997 roku “wyprowadzono” z definicji poliomyelitis przypadki porażeń wywołanych szczepionkowym wirusem

„Do końca 1996 roku jako poliomyelitis uważane były zachorowania z objawami ostrych porażeń wiotkich, których głównym objawem było porażenie lub osłabienie mięśni szkieletowych, spowodowane przez dzikie szczepy wirusa polio a także przez szczepy wywodzące się ze szczepionkowych szczepów atenuowanych. Od 1 stycznia 1997 roku, zgodnie z zaleceniem ŚOZ nastąpiła zmiana definicji. Obecnie za zachorowanie na poliomyelitis uznaje się zachorowania z klinicznymi objawami ostrych porażeń wiotkich potwierdzone laboratoryjnie izolacją z kału chorego szczepu dzikiego wirusa polio. Natomiast zachorowania przebiegające z objawami ostrych porażeń wiotkich spowodowane przez szczepy wirusa polio wywodzące się ze szczepionkowych szczepów atenuowanych określa się jako zachorowania na poliomyelitis towarzyszące szczepieniu, w skrócie – od nazwy w języku angielskim – VAPP.”

Źródło: CHOROBA HEINEGO I MEDINA – PORAŻENIE DZIECIĘCE – POLIOMYELITIS – POLIO. ROZKWIT I AGONIA CHOROBY W DWUDZIESTYM WIEKU, Przegląd Epidemiologiczny 2002

%d blogerów lubi to: